Stopa końsko-szpotawa - wrodzona wada stóp.

Zdarza się, że dziecko rodzi się z charakterystycznym wygięciem stópek. Zniekształcenie to nazywa się stopą końsko-szpotawą i występuje w przybliżeniu u 1 na 1000 urodzonych dzieci. W 40% przypadkach zostaje zdiagnozowane obustronnie - czyli w obu stopach. Czy jest powodem do niepokoju u rodziców i jak je leczyć? Na te pytania odpowiada nasza Ekspertka.

Czym charakteryzuje się ta dolegliwość? 

Stopa końsko-szpotawa to wrodzona i najczęstsza wada stóp u małych dz​​​​​​​ie​​​​​​​ci.

Zniekształcenie to dotyczy zarówno stawów skokowych, jak i innych stawów stopy. Tak zniekształcona stopa jest zgięta podeszwowo i jednocześnie przywiedziona. Przyśrodkowy brzeg stopy jest uniesiony i skrócony, co powoduje​​​​​​​​​​​​​​ znaczne zwiększenie naturalnego jej wysklepienia. Natomiast boczny brzeg stopy staje się wypukły i jeśli dziecko chodzi, to ta część stopy dźwiga całe ciało.  Przy ciężkich schorzeniach masa ciała może padać nawet na brzeg stopy. Jeśli zniekształcenie jest obustronne, chód jest niezgrabny, gdyż dziecko chodzi na bocznych krawędziach.​​​​​​​

Jakie są przyczyny powstania stopy końsko-szpotawej?

Powodów powstania tej wady stóp można szukać w wielu czynnikach. Niektóre teorie mówią o zahamowanych stadiach rozwojowych prawidłowo rozwijającego się płodu oraz o nieprawidłowościach tkanki łącznej lub przyczynach neurologicznych. Tak zwana stopa końsko-szpotawa ułożeniowa może powstać w wyniku nieprawidłowego ułożenia płodu w macicy. Zniekształcenie to jak najbardziej może zostać całkowicie skorygowane, ale też może dojść do jego utrwalenia. Stopa końsko-szpotawa może również być konsekwencją takich zaburzeń jak rozszczep kręgosłupa z przepukliną oponowo-rdzeniową czy dysplazja Streetera, a także innych wrodzonych nieprawidłowości.

Jak ją leczyć? 

Pomocy należy szukać u lekarza ortopedy, najlepiej u takiego, który jest wyspecjalizowany w leczeniu tej wady. Im wcześniej, tym lepiej. Najczęściej dziecko jest konsultowane już w oddziale noworodkowym przez ortopedę, który powinien udzielić informacji rodzicom o wadzie i ją sklasyfikować. Pierwotne leczenie stopy końsko-szpotawej jest nieoperacyjne. Pomimo istnienia wielu różnych metod jedną z najczęściej stosowanych jest metoda doktora Ignacio Ponsetiego. Polega ona na unieruchomieniu kończyny w opatrunku gipsowym, zmienianym co 5-7 dni, aż do uzyskania pełnej korekcji zniekształcenia. Istnieją również sposoby operacyjne, natomiast są one przeprowadzane miedzy 9 a 12 miesiącem życia dziecka.

Czy może zdarzyć się nawrót zniekształcenia?

Tak, zwłaszcza w pierwszych 3 latach życia. Nawet w całkowicie wyleczonej stopie może pojawić się nawrót zniekształcenia. Z tego powodu po operacji dziecko będzie wymagało okresowej kontroli. W przypadku niepełnej korekcji, zniekształcenie ujawni się po rozpoczęciu chodzenia.

Jakie buty polecane są dla dzieci z tym schorzeniem?

Wybór obuwia dla dziecka z tą wadą oraz po jej korekcie musi być uzgodniony z lekarzem ortopedą. Najczęściej istnieje potrzeba indywidualnego doboru butów korzystając z oferty sklepów z obuwiem ortopedycznym. 

 

Artykuł powstał we współpracy z mgr Fizjoterapii Magdaleną Bogucką.